At Press Project about our initiative and UNIVERSSE 2017

For English scroll down >>

Συλλογικές μορφές κατοικίας και ιδιοκτησίας- Συζήτηση και εργαστήριο στο 4o Πανευρωπαϊκό Συνέδριο για την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία

(αναδημοσιεύση από  Press Project, 09/06/2017)

Tα τελευταία χρόνια, παρόλο που η συζήτηση για την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία και τα κοινά διευρύνεται, παράλληλα με την ανάπτυξη εγχειρημάτων αυτο-οργάνωσης και ισότιμης παραγωγής σε πολλούς τομείς, η από κοινού διαχείριση πόρων όπως η κατοικία, η γη και ο αστικός χώρος βρίσκεται συνήθως στο περιθώριο. Αιτίες, ανάμεσα σε άλλα, είναι η περιορισμένη ανάπτυξη πολιτικών κοινωνικής κατοικίας, ο κομβικός ρόλος που έχει παίξει ιστορικά η ιδιοκτησία γης και κατοικίας στην Ελλάδα – και ως δίχτυ ασφαλείας σε περιόδους κρίσης, αλλά και η συνολικότερη υπανάπτυξη της συνεταιριστικής οικονομίας και κατά συνέπεια η απουσία αντίστοιχης εμπειρίας, τόσο σε επίπεδο κοινωνικών πρακτικών, όσο και σε επίπεδο θεσμικού πλαισίου.

Σε χώρες, ωστόσο, της βόρειας Ευρώπης μοντέλα συλλογικής ιδιοκτησίας όπως η συνεταιριστική κατοικία είναι αρκετά διαδεδομένα, επιτρέποντας στα μέλη να μοιράζονται το κόστος της κατοικίας τους και να ωφελούνται επιπλέον, όπως και το περιβάλλον, από την κοινή χρήση χώρων, υποδομών, εργαλείων, μέσα από διαδικασίες αυτοδιαχείρισης, συμμετοχής και αλληλεγγύης. Η οικονομική, πολιτική και οικολογική κρίση, καθιστά τέτοια επιτυχημένα μοντέλα πηγές έμπνευσης για εναλλακτικές, που μπορούν να αναπτυχθούν ως απάντηση στα οξυμένα στεγαστικά προβλήματα, αλλά και ως ένα νέο υπόδειγμα παρέμβασης στις γειτονιές, αναβάθμισης του κτιριακού αποθέματος και βελτίωσης της ποιότητας ζωής συνολικά, σε χώρες που δεν έχουν αντίστοιχη παράδοση, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Σερβία, η Σλοβενία.

Σχετικά πρόσφατα έχει ξεκινήσει και στην Αθήνα μια προσπάθεια προσέγγισης του ζητήματος της συλλογικής ιδιοκτησίας η οποία στοχεύει μέσα από την έρευνα του ισχύοντος νομοθετικού και κοινωνικού πλαισίου να προτείνει εργαλεία και να διαμορφώσει πιλοτικά παραδείγματα που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από ομάδες που ενδιαφέρονται να στήσουν εξαρχής το δικό τους εγχείρημα. Στην προσπάθεια αυτή το συνεργαζόμενο δίκτυο ομάδων (CoHab Athens, INURA Athens, NetHood) βρίσκεται σε επικοινωνία με εγχειρήματα από το εξωτερικό με στόχο τη δημιουργία ενός δικτύου ανταλλαγής εμπειριών και γνώσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σε συζητήσεις και εργαστήρια που έχουν γίνει τον προηγούμενο χρόνο, με τη συμβολή ερευνητών-μελών εγχειρημάτων συλλογικής κατοικίας από τη Γερμανία (Miethauser Syndikat) και τη Ζυρίχη (Kraftwerk1, NeNa1 κα), μελετήθηκαν πρακτικές, μέθοδοι και εργαλεία που έχουν ήδη δοκιμαστεί εκεί, και με βάση παραδείγματα από το κέντρο της Αθήνας, συζητήθηκε η δυνατότητα διαμόρφωσης ενός αντίστοιχου μοντέλου προσαρμοσμένου στα ελληνικά δεδομένα. Το μοντέλο αυτό θα πρέπει να ισορροπήσει μεταξύ των μακροπρόθεσμων διεργασιών που συχνά απαιτούνται για την επιτυχημένη δημιουργία ενός συλλογικού εγχειρήματος -πόσο μάλλον όταν πρόκειται για συνεταιριστική κατοικία- από τη μία, και της επιτακτικότητας για ανάπτυξη εναλλακτικών απαντήσεων στις πολλαπλές ανάγκες που έχουν αναδειχθεί την περίοδο της κρίσης στην Ελλάδα.

Αναπόσπαστο κομμάτι της ερευνητικής αυτής προσπάθειας είναι η διάδοση της ιδέας της συλλογικής κατοικίας, η ενημέρωση προς το ευρύ κοινό και η εξοικείωση με τις πρακτικές και μεθόδους της. Στην κατεύθυνση αυτή τα επόμενα βήματα, πέρα από την μελέτη υφιστάμενων παραδειγμάτων από το εξωτερικό, στοχεύουν σε εργαστήρια στις γειτονιές και επιτόπου επεξεργασία παραδειγμάτων που να απαντούν σε τοπικά προβλήματα. Παράλληλα, στόχος είναι, μέσα από αυτή τη διαδικασία να διερευνηθούν οι δυνατότητες και τα όρια των υφιστάμενων θεσμικών εργαλείων, οι ανάγκες για από-τα-πάνω υποστήριξη τέτοιων εγχειρημάτων, και η διαμόρφωση συγκεκριμένων προτάσεων που θα μπορούσαν να υιοθετηθούν στην τρέχουσα συγκυρία.

Στο συνέδριο για τη συνεταιριστική και αλληλέγγυα οικονομία UNIVERSSE 2017 που διοργανώνεται στην Αθήνα 9-11 Ιουνίου, έχουν προγραμματιστεί δύο σχετικές εκδηλώσεις.

Το Σάββατο 10 Ιουνίου (16:30-18:30) θα γίνει μία σύντομη εισαγωγή και περίληψη των προηγούμενων συναντήσεων ενώ θα έχουμε την ευκαιρία να ακούσουμε τις εμπειρίες από προσπάθειες σε δύο διαφορετικές πόλεις: το πρόγραμμα συνεταιριστικής κατοικίας του Δήμου Βαρκελώνης και την προσαρμογή του βορειοαμερικάνικου μοντέλου των community land trusts στις Βρυξέλλες.

Την Κυριακή 11 Ιουνίου (12:00-14:00) η συζήτηση θα συνεχιστεί στο εργαστήριο που διοργανώνεται σε συνεργασία με την Πρωτοβουλία Κατοίκων Εξαρχείων, όπου θα διερευνηθούν οι ανάγκες, οι επιθυμίες και οι δυνατότητες που υπάρχουν στη γειτονιά των Εξαρχείων για την υλοποίηση ενός τέτοιου συλλογικού εγχειρήματος. Πρόθεση είναι το εργαστήριο να συνεχίσει όλο τον επόμενο χρόνο με στόχο να καταλήξει σε μία ολοκληρωμένη πρόταση (ή περισσότερες) που θα μπορούσε μέσα από διαδοχικά βήματα να οδηγήσει στην ίδρυση ενός συνεταιρισμού κατοικίας/γειτονιάς.

– – – – – – – – – – – – –


Collective forms of housing and ownership – Panel discussion and workshop at the 4th European Congress for Social Solidarity Economy, UNIVERSSE 2017

(published at Press Project, 09/06/2017)

Over the last years, even though the discussion on social and solidarity economy and the commons is being broadened and, at the same time, endeavors of self-organization and equal production grow in various fields, the debate in Greece usually does not include the shared management of resources like housing, land and urban space. The reasons behind this are, among others, the limited development of social housing policies, the pivotal role that land and housing ownership has traditionally played in Greece – operating also as a safety net during periods of crisis – and the overall underdevelopment of the cooperative economy, hence the absence of relevant experience, not only at the level of social practices but with regard to the institutional framework as well.

Yet in countries of northern Europe models of collective ownership like cooperative housing are quite common, allowing for small or large cooperatives to share the cost of their housing and to benefit, as does the environment, from the common use of spaces, infrastructure and tools, through processes of self-management, participation and solidarity. The economic, political and ecological crisis renders such successful models sources of inspiration for the development of alternatives, as an answer to urgent housing problems, but also as a new paradigm of local intervention, built environment upgrading and overall amelioration of living conditions, in countries like Greece, Italy, Spain, Serbia and Slovenia that do not have a similar tradition.

An attempt to address the issue of collective ownership has begun in Athens recently. Through research on the current legal framework and social context, this attempt aims to propose tools and to shape pilot paradigms which could be used by groups that are interested in starting their own initiative The network of cooperating groups (Co-Hab Athens, Inura Athens, Nethood) is, to this end, in contact with existing initiatives from abroad with the goal to create a network of experience and knowledge exchange, at a European level.

In meetings and workshops that have taken place over the last year, with the contribution of researchers-members of collective housing initiatives from Germany (Mietshauser Syndikat) and Zurich (Kraftwerk1, NeNa1, et al.), practical methods and tools have been analysed, based on examples from the center of Athens, in order to discuss the possibility of developing similar schemes adapted to the Greek context. Such schemes should achieve balance between the long-term processes that are often required for the successful creation of a collaborative project – all the more so in the case of cooperative housing – on the one hand, and the urgency to develop alternatives for the multiple needs that have emerged during the crisis in Greece, on the other.

The dissemination of the idea of collective housing constitutes an integral part of this research effort and it is aimed to inform and acquaint the public at large with associated practices and methods. Parallel to the research on existing cases from abroad, the next steps include workshops in neighborhoods and in situ processing of examples that could address local problems. Another objective pursued, is to explore the potentials and limits of the existing institutional framework, understand the needs that such initiatives have for institutional supportive structures and formulate specific proposals that could be adopted under current circumstances.

At the 4th European Congress for Social Solidarity Economy “UNIVERSSE 2017 which is taking place in Athens between 9 and 11th of June, the initiative on collective housing will participate with two events:

On Saturday June 10th (16:30-18:30), there will first be a short introduction and summary of the initiative’s actions so far, while afterwards we will have the chance to listen to the experience that representatives of two other initiatives will share with attendants: one from the cooperative housing program of the Municipality of Barcelona and one from the initiative to adapt the north American community land trusts model in Brussels.

The following day, Sunday June 11th (12:15-14:15), the discussion will resume at the workshop that is organized in cooperation with the Initiative Committee of the Residents of Exarchia, during which the needs, desires and possibilities that exist in the neighborhood of Exarchia and would allow the materialization of such a collective project will be explored. As a follow-up, a series of workshop sessions is planned throughout the next year, that will work  on one (or more) pilot proposals for the neighbouhood, that could gradually lead to the creation of a housing/neighborhood cooperative

Advertisements

About Κ.Θ.

Urban narratives, theory and research

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s